Eindhoven ondergaat de laatste decennia een ingrijpende vernieuwing, met bouw- en renovatieprojecten in vrijwel alle wijken. Stichting Eindhoven in Beeld volgt deze ontwikkelingen in de verschillende stadsdelen en publiceert daarover een reeks boeken onder de titel 'Eindhoven, met het oog op …'. Het nieuwste, vijfde deel richt zich op het stadsdeel Gestel.
Gestel is een stadsdeel met een opvallend veelzijdig karakter. De dertien buurten verschillen sterk van elkaar en laten zich soms nauwelijks vergelijken. Zo ligt de krachtwijk Bennekel pal naast de High Tech Campus, een van de meest innovatieve plekken van Nederland, terwijl even verderop het eeuwenoude cultuurlandschap van Gennep ligt, waar de geschiedenis nog duidelijk voelbaar is. Die grote variatie maakt Gestel tot een bijzonder gebied binnen Eindhoven, en juist daarom vormt het een rijk onderwerp voor dit nieuwe boek.
Compleet beeld
In 'Eindhoven met het oog op Gestel' beschrijven Rob van Brunschot, Jan Wiertz en Henny van Laarhoven, medewerkers van Stichting Eindhoven in Beeld, zowel de historische ontwikkeling als de recente veranderingen in het stadsdeel. Zij putten daarbij uit eerdere publicaties, uit archieven en uit nieuw onderzoek om een zo compleet mogelijk beeld te schetsen. Het accent ligt op de grote én kleine ingrepen die de buurten de afgelopen jaren hebben gevormd. Het boek bevat meer dan veertig verhalen, elk voorzien van historische foto’s uit het omvangrijke archief van Eindhoven in Beeld en van nieuwe foto’s die speciaal voor dit project zijn gemaakt. Zo krijgt elke buurt een eigen plek in het geheel en ontstaat een mozaïek van perspectieven.
Hoogstraat
Een bijzondere rol is weggelegd voor de Hoogstraat, een van de oudste straten van Eindhoven. Deze historische route naar de Kempen loopt dwars door Gestel en verbindt zes van de dertien buurten met elkaar. De straat kende van oudsher een levendige mix van fabrieken, werkplaatsen, arbeiderswoningen, burgerhuizen, fabrikantsvilla’s en cafés. De aanleg van de Rondweg (nu de Ring) in de jaren ’50 bracht grote veranderingen met zich mee, maar ondanks die ingrepen bleef een belangrijk deel van het oorspronkelijke karakter behouden. In vier wandelingen worden zowel monumentale panden als markante gebouwen uit de periode vanaf de jaren ’90 beschreven, waardoor de lezer de straat als het ware opnieuw leert kennen.
Groots Gestel
Het boek kijkt echter niet alleen terug. Ook de toekomst van Gestel krijgt ruim aandacht. De gemeente Eindhoven staat voor de opgave om de komende vijftien jaar circa 40.000 nieuwe woningen te realiseren, waarvan een aanzienlijk deel in Gestel is gepland. Dat vraagt om een doordachte visie op de ontwikkeling van het stadsdeel. De gebiedsvisie Groots Gestel vormt hiervoor een belangrijk kader: een plan dat uiteenlopende projecten met elkaar verbindt en richting geeft aan toekomstige ingrepen. Een van die projecten is Fijn Kastelenplein, een grootschalige herinrichting van het winkelgebied rond het Kastelenplein in de Gestelse Ontginning.
Genneper Molen
Tegelijkertijd is er in Gestel ook veel aandacht voor het behoud van waardevol erfgoed. In Gennep staat het oudste bouwwerk van het stadsdeel: de Genneper Molen. Waar in de jaren ’50 veel boerderijen verdwenen om plaats te maken voor wat nu de Genneper Parken zijn, bleef de Genneper Hoeve bestaan. Deze 17e eeuwse hoeve groeide uit tot een veelzijdig biologisch landbouwbedrijf met een belangrijke sociale functie. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vinden er werkervaring, en scholieren maken er kennis met het boerenleven.
Ook maatschappelijke initiatieven komen aan bod. In Hagenkamp werd bijvoorbeeld de Eindhovense Kledingbank bezocht, waar jaarlijks zo’n 300.000 kledingstukken worden verwerkt. Ongeveer 2.000 gezinnen uit kwetsbare doelgroepen worden er ondersteund met passende en waardige kleding.
Daarnaast veranderde er veel op het gebied van onderwijs. Het Van Maerlantlyceum werd gerestaureerd en uitgebreid, het Christiaan Huygens College kreeg volledige nieuwbouw en op de plek van de voormalige Grafische School en Internationale School verrijst nu het project INCK, goed voor circa 400 woningen. De Lambertusschool kreeg een nieuwe bestemming als Wereldhuis, en aan de Edenstraat verrees de Hof van Eden op de plek waar ooit een kweekschool en kleuterschool stonden.
'Eindhoven met het oog op Gestel' ligt in de boekhandel, en is ook verkrijgbaar online (zoek op ‘Eindhoven') via: