Iedere zaterdag kleurt een felrode DAF 55 Coupé Marathon uit 1968 de straten van Stratum, bestuurd door een man die in het Eindhovense DAF-wereldje zo’n beetje iedereen kent: Stephan Smits. Zijn liefde voor het merk krijgt nu een nieuwe dimensie: samen met twee andere liefhebbers schreef hij een boek over DAF in miniatuur.
Door Rob Weekers
Met zijn co-auteurs dook Stephan Smits in de wereld van feiten en weetjes over DAF, met miniatuurmodellen als rode draad. Niet voor niets kreeg het boek de titel DAFjes van DAF. Op 150 pagina’s en zo’n 650 kleurenfoto’s neemt het de lezer mee op een visuele tijdreis door de geschiedenis van DAF in miniatuurvorm.
“We hebben gekozen voor alle schaalmodellen van auto’s met de Variomatic”, vertelt Smits. “Dat loopt van de DAF 600 uit 1958 tot de Volvo 300-serie uit 1975, die aanvankelijk ook nog met het ‘pientere pookje’ werd geleverd.” Daarnaast is er aandacht voor ander DAF speelgoed, relatiegeschenken en een hoofdstuk vol bijzondere vondsten: het ‘rariteitenkabinet’.
In de woonkamer van de Eindhovense verzamelaar pronkt een vitrinekast waarin honderden miniatuur-DAF’jes een zorgvuldig gekozen plek hebben gekregen. En dat is nog maar een fractie van zijn totale collectie. Glazen, mokken, folders, speldjes, verfblikken, als het maar met DAF te maken heeft, wekt het Stephans interesse. “Toch ligt de nadruk echt op de miniatuurauto’s.”
Passie
Stephan vertelt dat hij, ondanks zijn Eindhovense roots, aanvankelijk weinig affiniteit had met DAF. Niettemin kreeg hij als kind op verjaardagen steevast een miniatuur-DAF van het merk Lion Car cadeau. De meeste van die autootjes werden intensief gebruikt en verdwenen uiteindelijk, samen met speelgoedauto’s van andere merken, in een verhuisdoos op zolder bij zijn ouders. Toen Stephan het huis uitging, drukte zijn vader hem de doos in handen met de woorden: “Ze zijn van jou, doe er maar mee wat je leuk vindt.” Sommige exemplaren zijn beschadigd, maar juist dat maakt ze voor Stephan waardevol: ze vertellen het verhaal van zijn jeugd, én legden de basis voor zijn verzameling en passie voor DAF.
Grenzen
Veel stukken uit zijn verzameling heeft de Eindhovense verzamelaar in de loop der jaren opgeduikeld op beurzen en via veilingsites. Een collectie is tenslotte nooit écht compleet, weet hij als geen ander. “Ik ben fanatiek, maar er zijn grenzen: het moet wel betaalbaar blijven. Al zijn er natuurlijk uitzonderingen.” Met een grijns pakt Stephan een klein zilverkleurig autootje uit de vitrinekast. Het is een schaalmodel van een DAF 55. “Gemaakt als aandenken aan de Londen-Sydney Rally van 1998. Er zijn er precies 268 van”, zegt hij nadat hij het certificaat heeft geraadpleegd. “Ik heb er 250 euro voor betaald.”
Er zijn meer liefhebbers die zich fanatiek storten op DAF miniaturen en memorabilia. “Het is een selecte groep, met een gemiddelde leeftijd boven de vijftig”, vertelt Stephan, die in het dagelijks leven docent Nederlands is. Veel van die verzamelaars kent hij persoonlijk, mede dankzij de website die hij beheert en waar gelijkgestemden elkaar treffen. Die online gemeenschap is uitgegroeid tot een waardevolle kennisbron: men tipt elkaar over veilingen, ruilt modellen en helpt nieuwkomers op weg.
Weddenschap
De liefde voor DAF kreeg zeven jaar geleden extra gestalte toen Stephan de hand wist te leggen op wat nu zijn lust en leven is: de DAF 55 Coupé Marathon waarmee hij regelmatig een ritje maakt. “Zoals de een zijn hond uitlaat, laat ik mijn DAF uit”, grapt Stephan. Dat hij de auto op de kop heeft getikt, is het gevolg van een weddenschap die hij met zijn vrouw Anita had afgesloten. “Als ik het vol zou houden om af te vallen en een jaarlang te sporten, mocht ik een echte DAF aanschaffen”, legt hij uit. “Een betere motivatie kon ik niet krijgen.”
De auto bleek in verrassend goede staat, en Stephan heeft er sindsdien veel liefde en aandacht in gestoken. Inmiddels kent hij elk geluidje en elke trilling van de motor. Het onderhoud van zijn trots laat hij aan anderen over. “Ik heb twee linkerhanden.”
Stukje rijden
Stephan pakt de sleutels van zijn klassieker en glimlacht. “Kom, we gaan een stukje rijden.” Terwijl hij instapt, werpt hij een blik op het dashboard. “Zit er eigenlijk nog benzine in?” Het metertje geeft slechts een ruwe indicatie, legt hij uit. Bij elke rit moet Stephan inschatten hoeveel kilometers hij heeft afgelegd om te voorkomen dat hij zonder benzine komt te staan. ”En bij de pomp staan mensen soms vreemd te kijken, de tankdop zit onder het nummerbord.”
Spartaans
“Dit was destijds echt een luxe auto”, zegt Stephan terwijl hij afremt voor een verkeersdrempel. “Maar achter het stuur moet je nog echt spierballen tonen. Stuurbekrachtiging ontbreekt, en de vering is vergeleken met moderne auto’s behoorlijk Spartaans. Een half uurtje rijden voelt in deze wagen als een work-out in de sportschool”, grinnikt hij. “En op de snelweg kom ik liever niet. Met 120 kilometer per uur begint alles in de auto te schokken en te trillen.”
Ter hoogte van de Parklaan steekt een voetganger zijn hand op in een vriendelijke groet. “Dat gebeurt vaker. Veel mensen waarderen een mooie oude klassieker als deze. Dat maakt me best trots.”
Eindhoven en DAF
Tot slot: waarom zouden mensen het boek moeten aanschaffen? Stephan hoeft daar niet lang over na te denken. “Iedereen die ook maar iets met DAF heeft, komt volledig aan zijn trekken”, legt hij uit. “Eindhoven en DAF zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, en die geschiedenis hebben we uitgebreid beschreven. Zo vertellen twee kleinzonen van oprichter Wim van Doorne kleurrijk over hun jeugd, waarin DAF en de geur van olie en metaal simpelweg bij het dagelijks leven hoorde.”
Wie belangstelling heeft in het boek, kan een bericht sturen naar: