Als kind was hij een stille jongen die urenlang tekende en zich geregeld als Madonna verkleedde. Inmiddels is Bart Hess (42) een internationaal gevierd kunstenaar, bekend om zijn wonderlijke creaties van ongebruikelijke materialen. Hij combineert mode, kunst, design en film en werkte zelfs samen met wereldster Lady Gaga. Toch ligt zijn creatieve hart nog altijd in Eindhoven, de stad waar hij vorige week de Eindhoven Cultuurprijs 2026 ontving.
Door Marjolein van Hoof
Een jurk van zeepsop, een bontachtige creatie van metaal of een lichaam dat met ballonnen en plastic in een buitenaards wezen verandert: voor Bart is weinig te gek. Zijn creaties zijn prachtig, soms vervreemdend en af en toe zelfs een tikje griezelig. Maar één ding is zeker: ze laten niemand onberoerd.
Zijn werk bracht hem van Eindhoven naar Londen, New York en China. Toch is Bart altijd verbonden gebleven met zijn stad. Dat hij nu de Eindhoven Cultuurprijs heeft gewonnen, doet hem dan ook zichtbaar goed. ”Misschien was ik een paar jaar geleden wel zichtbaarder in Eindhoven”, blikt hij terug. ”Dan denken mensen misschien: doet hij eigenlijk nog wel iets? Terwijl er ontzettend veel gebeurt. Daarom vind ik het fijn dat er ook erkenning is voor wat ik nu maak.”
Kilo’s slijm
Een van Barts bekendste creaties is de slijmjurk die hij in 2011 voor Lady Gaga maakte. De Amerikaanse zangeres werkte aan haar album Born This Way en zocht vernieuwende ideeën voor de bijbehorende beelden. Via haar creatieve team kwam ze bij Bart terecht. Omdat alles op het laatste moment geregeld moest worden, kocht Bart speelgoedwinkels leeg om voldoende slijm te verzamelen.
Met zo’n vijftien kilo van het goedje vertrok hij naar Londen voor de fotoshoot. ”Het was eigenlijk heel gewoon. Ik ben Bart, zij is Lady Gaga”, lacht hij nuchter. ”Maar zo’n fotoshoot is natuurlijk wel van een heel ander niveau dan je in Nederland gewend bent. Enorm veel mensen, kleding, juwelen, stylisten en assistenten.” De opdracht leverde hem nog meer internationale bekendheid op.
Verkleedkist
Dat Bart ooit zulke bijzondere creaties zou maken, was misschien vroeg te voorspellen. Als kind was hij namelijk al dol op verkleden. ”We hadden thuis een verkleedkist en ik was het liefst Madonna”, glimlacht hij. Ook tekenen deed hij graag. Zijn vader Henri is kunstschilder en Bart was als kind vaak in zijn atelier te vinden. “Wat ik vooral van hem heb geleerd, is hoe leuk werken kan zijn. Als hij een tijdje niet schildert, wordt hij onrustig. Dat heb ik precies hetzelfde.”
Ondanks die creatieve uitbundigheid was Bart een opvallend stille jongen. ”Ik sprak bijna niet, ik weet niet waarom”, herinnert hij zich. ”Alleen met mijn zus had ik een soort geheimtaal.” Die introverte kant is nooit helemaal verdwenen. ”Ik kijk nog steeds graag eerst de kat uit de boom.”
Aanvankelijk dacht Bart dat hij kunstschilder zou worden, maar de komst van Photoshop en de videoclips op MTV openden een nieuwe wereld. Vooral de extravagante mode en beelden in clips van onder anderen George Michael fascineerden hem.
Design Academy
Zijn opleiding aan de Design Academy Eindhoven bleek dan ook een schot in de roos. ”De jaren op de academie waren misschien wel de beste van mijn leven”, vertelt hij enthousiast. ”Je leerde van alles: houtbewerking, theater, computerprogramma’s. Het ging voortdurend van de hak op de tak.”
Bart was een behoorlijk fanatieke student. ”Als ik mezelf nu zou tegenkomen, zou ik denken: wat een extreem ijverige jongen. Maar ik vond het gewoon ontzettend leuk.”
In 2007 studeerde hij af met A Hunt for High Tech, een collectie kunstbont van onder meer metaal en kunststof. Hij maakte er ook een film bij, destijds nog vrij ongebruikelijk binnen zijn studierichting.
Experimenteren
Een belangrijke stap was zijn samenwerking met de Australische kunstenaar Lucy McRae, die hij via Philips Design leerde kennen. Samen experimenteerden ze met alledaagse materialen, van badschuim en ballonnen tot panty’s en plastic. Die brachten ze aan op elkaars lichaam, waardoor de meest wonderlijke vormen ontstonden. ”We probeerden daarmee een soort mode te maken”, legt hij uit. ”Nou, mode was het eigenlijk niet. We wilden vooral een verhaal vertellen met fotografie.” Hun beelden trokken internationale aandacht.
Later werkte Bart ook samen met grote namen uit de modewereld, zoals Chanel en Nike.
Terugkeer
Na zijn succes met Lady Gaga verhuisde Bart zijn studio naar Londen. ”Het was een fantastische tijd, maar ook zwaar”, geeft hij toe. ”Londen is duur, alles is ingewikkeld en ze zijn veel harder dan in Nederland.” Na een twee jaar begon hij de rust te missen om zijn ideeën uit te werken. Hij reisde van project naar project, onder meer in Duitsland en Frankrijk, zonder vaste studio.
Voor een groot project keerde hij terug naar zijn oude studio aan de Kanaalstraat, in het pand waar tegenwoordig DOMUSDELA is gevestigd. Hij bleef wat langer in Eindhoven hangen, merkte hoeveel rust en ruimte de stad hem bood en besloot te blijven. Tegenwoordig heeft hij zijn studio op het NRE-terrein.
Fascinatie
Zijn ideeën beginnen meestal bij het materiaal. ”Ik onderzoek wat je ermee kunt doen”, legt hij uit. ”Ondertussen ontstaan vanzelf vragen: wat vinden we mooi? Wat is eigenlijk normaal? En wanneer vinden we iets ineens raar of afstotend?”
Zelf omschrijft hij zijn werk het liefst als kostuumontwerp, maar dan met materialen die vaak helemaal niet bedoeld zijn om te dragen. Hoe hij zijn creaties presenteert, verschilt per project: in theater, opera, performances, fotografie, films of kunstinstallaties.
Juist het grensgebied tussen mooi en ongemakkelijk fascineert hem. Zo maakte hij The Unwearable Collection, geïnspireerd op mensen met een zeldzame, ernstige vorm van psoriasis. Bart sprak met patiënten en vertaalde hun ervaringen naar bijzondere creaties. ”Er zijn mensen die hun eigen kind niet kunnen vasthouden omdat hun huid zo pijnlijk is. Dat maakt indruk”, vertelt hij ernstig. ”Ik krijg nog steeds berichtjes van patiënten die zich door het project gezien voelen. Niet als patiënt, maar bijna als een superheld.”
Zijn werk reisde inmiddels de hele wereld over, van Londen en Singapore tot Montréal en Taipei. Zijn film Digital Artifact maakt deel uit van de collectie van het Centre Pompidou in Parijs, en vorig jaar verzorgde hij nog een performance in Macau, China.
Vaderschap
Naast zijn internationale carrière is Bart vader van een 4-jarig zoontje. ”Hij is de helft van de week bij mij”, vertelt hij met een glimlach. ”Dan werk ik niet en ben ik er helemaal voor hem. Mijn opdrachten moet ik dus in de andere helft van de week doen. Dat vraagt planning, maar dat ik voor mijn zoon kan zorgen én mijn werk kan blijven maken, vind ik heel mooi.” Ondertussen droomt hij van een langere film en projecten waarin film, dans, digitale beelden en liveperformances samenkomen.
Erkenning
De Eindhoven Cultuurprijs voelt als een bijzondere erkenning, ook omdat de uitreiking plaatsvond in DOMUSDELA, in het pand van zijn voormalige atelier. Het prijzengeld van 12.500 euro krijgt waarschijnlijk een praktische bestemming: zijn huidige studio op het NRE-terrein is namelijk nog niet helemaal af. En daarna? Gewoon weer verder experimenteren, ontdekken en creëren. Want, zoals hij zelf besluit: ”Naast mijn zoon word ik het meest gelukkig van werken. Dat plezier is nooit verdwenen.”
Nieuwsgierig naar het werk van Bart Hess? Neem eens een kijkje op: