Als inwoner van Eindhoven zie je vooral de wethouders en de burgemeester, maar uiteraard zitten daar stille krachten achter. René van den Nieuwenhof (47) was de afgelopen 18 jaar zo’n stille kracht bij de Gemeente Eindhoven. Zo was hij woordvoerder van twee wethouders en twee burgemeesters, de afgelopen drie jaar van Jeroen Dijsselbloem. “Het gaf me een uniek kijkje in de machinekamer van de stad waar ik zo van hou.” Een gesprek met deze Eindhoven-kenner pur sang, die vanaf nu hoofd communicatie is bij Brainport Development.

Door Marjolein van Hoof

‘Drummer in een matige rockband’. Het stond, tussen zijn werkervaring en opleidingen, gewoon op zijn cv toen hij solliciteerde bij de Gemeente Eindhoven. “Ik ben wel van de flauwe humor en een knipoog. Ik dacht: dan weten ze meteen wie ze in huis halen.” Blijkbaar werd er hard om gelachen, want zijn sollicitatie belandde bovenop de stapel.

Drummen doet René van den Nieuwenhof nog steeds. Het is een mooie metafoor voor zijn werk. “In een band zit ik graag achteraan. Ik mag lekker veel herrie maken en het tempo bepalen, maar ik sta niet vooraan in de spotlight. Dat geldt eigenlijk ook voor mijn baan.”

Borrel en bruis

René werd geboren in Tongelre en groeide op in de Achtse Barrier. Later woonde hij onder meer in Stratum en tegenwoordig in het centrum. “Ik moet alleen Strijp en Gestel nog aftikken”, grapt hij.

“Eindhoven is voor mij thuis”, zegt hij. “Ik ken de weg en heb het gevoel dat ik over elke buurt wel iets kan vertellen. Door de economische groei is er meer borrel en bruis. Er is genoeg te doen, genoeg groen, er wonen leuke mensen. Ik weet waar je lekker kunt eten en waar je heerlijk op het terras zit.”

De eerste stap

De eerste stap richting het stadhuis zette hij in 2002. Voor zijn studie Voorlichting/Journalistiek liep hij zijn afstudeerstage bij PvdA Eindhoven. “Ik werkte mee aan de verkiezingscampagne. Dat was mijn eerste echte kennismaking met de lokale politiek.”

In 2007 volgde een telefoontje: of hij wilde meewerken aan de campagne rond het burgemeestersreferendum van Rob van Gijzel. “Dat vond ik een eer. Blijkbaar had ik iets goeds gedaan tijdens mijn stage, want daar kende hij me nog van.”

Jonge hond

Niet veel later trad hij in dienst bij de gemeente als communicatieadviseur wat al snel leidde tot een sprong in het diepe: persoonlijk assistent (PA) en een jaar later woordvoerder van wethouder Mary Fiers.

“Zij was een ervaren bestuurder en zocht een jonge hond met een frisse blik die wel snapte hoe de politiek werkt. Ik was nog geen 30 en zat ineens aan tafel met sectorhoofden en directeuren. Dan zit je echt in de machinekamer.”

Het zorgde voor een bijzondere band tussen de twee. “Zeker als PA ben je echt de rechterhand en breng je veel tijd met elkaar door. Samen spreekuren verzorgen, wijken bezoeken, autoritjes. Je maakt gave momenten mee, maar ook emotionele. Als je zo intensief samenwerkt, gaan de maskers af.”

Iets betekenen

Eén verhaal blijft hem altijd bij. “Tijdens een spreekuur was er een gezin dat hun huis uit moest. Ze hadden bovendien een ziek kind. We zorgden ervoor dat ze ergens anders terechtkonden en dat het kind de juiste zorg kreeg. We hebben echt iets kunnen betekenen. Misschien op microniveau, maar tegelijkertijd belangrijk en groot.”

Fiers had een stevige portefeuille, met ruimtelijke ontwikkeling en projecten als Strijp-S en Meerhoven. “Ook toen was de woningbouwopgave groot, maar op een andere manier. Er was meer ruimte om te bouwen, zoals in Meerhoven. Strijp-S stond nog aan het begin, ruw en onontgonnen.”

In 2013 trad Fiers af na de affaire rond het Orgelplein. “Dat was een verdrietige en ingewikkelde periode. Ik was toen niet meer haar woordvoerder, maar je leeft mee. Het raakt je.”

Cadeau

René was inmiddels woordvoerder van burgemeester Rob van Gijzel. “Hij nam Eindhovenaren geregeld mee naar plekken in de stad die je normaal niet ziet. Achter de schermen bij instellingen en bedrijven. Als geboren Eindhovenaar voelde dat als een cadeau.”

“Een burgemeester staat meer in de spotlight dan een wethouder. Meer media-aandacht, grotere speeches, denk aan het bevrijdingsdefilé op 18 September en de nieuwjaarsreceptie. Van Gijzel was Mr. Brainport. Veel mensen kenden hem nog van zijn tijd in de Tweede Kamer, van de bouwfraude-affaire en het onderzoek naar de Bijlmerramp. Ineens zat ik ook vaker in Hilversum, in een studio. Oog in oog met mensen die ik alleen van tv kende. Een nieuwe wereld ging voor me open.”

Daarna werd René woordvoerder van wethouder Yasin Torunoglu. “Dat heb ik het langst gedaan: zes jaar. Een hele leuke tijd. Torunoglu was een beginnend bestuurder en ik inmiddels een ervaren woordvoerder, niet langer de jonge hond”, lacht hij.

Mooiste hondenbaan

“Torunoglu beschreef het werk als wethouder: de mooiste hondenbaan die er is. En dat is het misschien wel. De impact op je leven, de bekendheid, de hoeveelheid uren en de heftige reacties van mensen. Je bent soms de kop van Jut, een hoge boom die veel wind vangt. Dat geldt ook voor een burgemeester. Het is niet altijd de meest dankbare baan. Maar lokale politici willen echt iets betekenen voor hun stad. Dat geldt ook voor ambtenaren.”

Vooroordelen over ambtenaren pareert hij met humor. “Ik maak de grap meestal zelf al. Als ik ergens bezweet binnenkom van het fietsen, zeg ik: vang snel even mijn ambtenarenzweet op, dat is geld waard. Maar serieus: er werken bij de gemeente veel bevlogen mensen met liefde voor hun stad.”

Ga stemmen

Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht heeft René een duidelijke boodschap: ga stemmen. “Alles in je dagelijkse leven, daar heeft de gemeente een rol in. Hoe kun je daar géén mening over willen hebben?”

René begeleidde drie keer coalitiebesprekingen na de gemeenteraadsverkiezingen. Politieke partijen onderhandelen dan over de vorming van een nieuw bestuur en het beleid voor de komende vier jaar. “Met andere partijen komen er ook andere thema’s op tafel. Meningen kunnen soms 180 graden draaien.”

Hoogte- en dieptepunten

In achttien jaar maakte René tal van hoogtepunten mee. De Beethoven-deal, waarin Rijk, provincie en regio tot 2030 samen 2,51 miljard euro investeren in de regio. Maar ook de opening van De Wielewaal en het nieuws dat het Rijksmuseum naar Eindhoven komt.

En natuurlijk de kampioenschappen van PSV. “Dan hoor je buiten 20.000 mensen juichen en sta je binnen waar alles wordt voorbereid voor de huldiging. Je voelt de stad bijna uit elkaar barsten van vreugde.”

De coronacrisis was een ander hoofdstuk. “Ik was toen afdelingshoofd Bestuurscommunicatie. We zaten met een klein clubje op kantoor. Alles moest opnieuw worden uitgevonden. Hoe communiceer je regels? Hoe houd je mensen gemotiveerd? Op dat moment is het vooral hard werken. Achteraf besef je hoe bijzonder die periode was.”

Wat hem het meest trots maakt? “Dat je soms door de stad loopt en weet: daar heb ik, al is het als klein radertje, aan mogen bijdragen.”

Kantelpunt

Het afscheid van de gemeente voelt dubbel. “Alsof ik een familie verlaat. Veel collega’s werken hier lang. Je maakt samen heftige trajecten mee, lost ingewikkelde problemen op, luncht samen. Het is een groot deel van je leven.”

De overstap naar Brainport Development voelt logisch, maar ook spannend. “Ik ben bijna 50. Als ik nu niet ga, wanneer dan? Dit was een kantelmoment.”

Waar Brainport Development eerst vooral draaide om het versterken van de regionale economie, zijn de vraagstukken nu breder en is er veel aandacht voor woningbouw, leefbaarheid en regionale samenhang. “Het gaat ook over ‘Brainport voor elkaar’. Over hoe bedrijven zich sociaal inzetten. Daar sluit mijn gemeente-ervaring goed op aan.”

Vaderlijk

Hoe reageerde burgemeester Dijsselbloem op het nieuws dat zijn woordvoerder vertrekt? “Hij was eerst even stil, en toen zei hij: Mooie stap, ik gun het je. Het is goed om je vleugels uit te slaan. Dat voelde bijna vaderlijk.”

Eindhoven verlaat René niet. “De gemeente verliest mij als medewerker, maar niet als inwoner. Ik word nu alleen drummer van een andere band, met een groter publiek.”