Als kind las ze de boeken van Wipneus en Pim en Mariska het Circuskind. Later koos ze vaak voor thrillers. Ontelbare boeken heeft ze inmiddels door haar vingers laten glijden, want volgende week viert ze een bijzonder jubileum. Dan is Anja van Berkel namelijk 50 jaar boekverkoopster. Met recht een mijlpaal die wat extra aandacht verdient. “Ik was zestien toen ik begon!”

Door Dorothée Foole

Van je hobby je beroep maken? Anja was er als tiener niet echt mee bezig. “Ik was blij toen ik mijn mavodiploma haalde. Mijn ouders wilden dat ik nog zou doorstromen naar de havo. Ik had echter andere plannen, wilde gaan werken. Ik reageerde op twee vacatures: als bankbediende op de reisafdeling van de Amro Bank, en als boekverkoopster bij een boekhandel. Het werd het laatste, niet wetend dat ik dit een halve eeuw zou volhouden! Maar ik had het er meteen naar mijn zin.”

Veranderingen

Anja vond het heerlijk om niet alleen op de hoogte te blijven van de nieuwste boeken, maar genoot vooral van het contact met de klanten. “Ik word nog steeds geïnspireerd door de diversiteit van mensen om me heen. Door de jaren heen is er natuurlijk veel veranderd. In mijn beginjaren was het nog helemaal niet vanzelfsprekend dat schrijvers in de winkel kwamen signeren. Ook het aanbod van boeken was nog lang niet zo divers als dat nu is. Vooral de collectie Engelstalige boeken heeft de afgelopen jaren een vlucht genomen.”

De komst van e-readers weet ze ook nog goed. “Opvallend is wel dat ik nu een tendens bemerk dat lezers van e-readers toch weer af en toe bewust kiezen voor een fysiek boek. Zelf blader ik ook liever door een boek. Alleen tijdens vakantie neem ik om praktische redenen mijn e-reader mee.”

Heuvel Galerie

Anja begon in 1975 haar carrière in een boekwinkel, niet in Eindhoven maar in Tilburg. “Ik woonde destijds in Moergestel. In de loop der jaren heb ik zes overnames meegemaakt, waardoor ik uiteindelijk in Eindhoven bij Boekhandel Van Piere terechtkwam. Ik heb de opening in 1992 meegemaakt van de Heuvel Galerie.”

De winkel was toen op de eerste etage gevestigd, maar Anja zwaaide de scepter op de begane grond met de zogenaamde ‘non bookstore’. “Naast de boeken top tien was de ruimte gevuld met kalenders, ansichtkaarten, agenda’s en aanverwante artikelen. Een gouden greep, want daardoor trokken we ook veel nieuwe klanten.”

Mantelzorger

Anja is echt een mensenmens, zoals ze zelf omschrijft. “Tijdens mijn werk vind ik het altijd leuk om een praatje met de klanten te maken. Ik zie dat ook als een maatschappelijke betrokkenheid. Veel mensen hebben met eenzaamheid te kampen.”

Die maatschappelijk betrokkenheid heeft Anja ook buiten haar werkuren. “Ik ben een aantal jaren als mantelzorger actief geweest bij mijn moeder die Alzheimer had. Helaas komt deze ziekte in mijn familie voor. Ik heb er inmiddels ook veel over gelezen en kan het boek ‘Al het blauw van de hemel’ van de auteur Melissa da Costa van harte aanbevelen. Mijn moeder is in 2020 overleden, maar ik ben nog steeds als vrijwilligster actief betrokken bij woonzorgcomplex Berckelhof in Tongelre. Het is heel dankbaar werk.”

BookTok

Dat de invloed van sociale media belangrijk is voor de boekenverkoop, merkt Anja letterlijk aan de kassa. “BookTok is ontzettend populair bij jongeren, dat merken we vooral bij de verkoop van de zogenaamde ‘young adult’ boeken. Influencers die boeken aanbevelen, video’s maken en vooral leestips en recensies geven, hebben veel invloed. Ik krijg tieners aan de kassa die letterlijk vier boeken afrekenen!”

Momenteel werkt Anja nog 20 uur per week. Eind van dit jaar bereikt ze de pensioengerechtigde leeftijd. “Maar weet je: ik wil eigenlijk nog helemaal niet stoppen. Natuurlijk vind ik het fijn om straks wat meer aandacht aan mijn vijf bonuskinderen en twee bonuskleinkinderen te geven, maar de winkel zal ik missen. Gelukkig sta ik straks nog niet helemaal op non-actief, want ik krijg een 0-uren contract. Wanneer er iemand ziek is of tijdens bijzondere acties of grote drukte, kan ik opgeroepen worden. Heerlijk!”

Donderdag 12 juni is Anja van Berkel van 10.00 tot 18.00 uur aanwezig bij Van Piere aan de Nieuwe Emmasingel 48 om haar jubileum te vieren en felicitaties in ontvangst te nemen.