Een pareltje uit het archief van het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) over Koninginnedag zoals dat in 1935 in Eindhoven werd gevierd.
Een programmaboekje uit 1935 van de Christelijke Oranjevereeniging Eindhoven voor Koninginnedag op 30 augustus 1935 ademt een sfeer van saamhorigheid, traditie en vertrouwen in de toekomst. Destijds vierden wij als Nederland de verjaardag van Koningin Wilhelmina. Tussen de aangekondigde activiteiten en feestelijkheden staan liederen. Eén daarvan, ‘Wij willen Holland houen’, draagt een historische lading.
De woorden beloven trouw aan het vaderland, en drukken de wil uit het land te behouden en te beschermen tegen bedreigingen van buitenaf. De ‘Hollandsche Leeuw’ fungeert als symbool van kracht en standvastigheid. Juist dat maakt het lied, terugkijkend, zo schrijnend. Slechts enkele jaren later zou Nederland worden meegesleurd in de Tweede Wereldoorlog.
De bezongen tekst: ‘Wij geven Holland nooit!’, kreeg een wrange bijsmaak toen in mei 1940 de Duitse bezetting werkelijkheid werd. De overtuiging dat het land stand zou houden, bleek geen bescherming tegen de geopolitieke krachten die Europa overspoelden.
Het lied uit dit Eindhovense programmaboekje laat daarmee meer zien dan alleen feestcultuur. Het vormt een momentopname van hoe mensen in het midden van de jaren dertig naar hun land en hun toekomst keken. Het geeft een tijdsbeeld weer waarin nationale identiteit en loyaliteit vanzelfsprekend werden beleefd, zonder het besef van de naderende crisis.
Tegelijkertijd maakt dit soort archiefstukken duidelijk hoe belangrijk lokale initiatieven waren voor het vormgeven van nationale feestdagen. Koninginnedag was niet alleen een eerbetoon aan het koningshuis, maar ook een gelegenheid om gemeenschapszin te versterken. Verenigingen zoals de Christelijke Oranjevereeniging speelden daarin een centrale rol, door middel van optochten, spelletjes en gezamenlijke zang.
In de collectie van het RHCe zijn meerdere programmaboekjes, foto’s en ander archiefmateriaal te vinden van Koninginnedag door de jaren heen. Meer weten? Kijk dan eens op (zoek op: Koninginnedag):