18 september 1944 is in Eindhoven een datum die diep in het collectieve geheugen is verankerd: de dag waarop de stad werd bevrijd van de Duitse bezetter. Net over de stadsgrens, in Son, wordt die geschiedenis jaarlijks tastbaar tijdens Camp Liberty. Tot de vaste deelnemers behoren Wim (77) en zijn zoon Cor Vogels uit Eindhoven. Met hun collectie communicatieapparatuur brengen ze een minder bekende kant van de oorlog tot leven.
Door Rob Weekers
Dit jaar vindt het evenement plaats van 17 tot en met 20 september. Het terrein aan de Rooiseweg verandert dan in een historisch kampement, waar bezoekers kunnen ervaren hoe het leven er in september 1944 uitzag.
Normaal gesproken rijden Wim en Cor mee met het Liberty Convoy, de lange stoet historische legervoertuigen die door de regio trekt. Dit jaar blijven ze in het basiskamp. Daar laten ze communicatieapparatuur uit de oorlogsjaren zien: radio’s, verbindingscentrales en zendapparatuur van zowel geallieerde als Duitse makelij.
Cruciale rol
Camp Liberty richt zich op het dagelijks leven van soldaten, burgers en verzetsmensen in september 1944. “Je kijkt je ogen uit”, zeggen Wim en Cor. “Oorlog is meer dan schieten. Dat willen we laten zien.” Volgens Wim speelde communicatie daarbij een cruciale rol. “Als de vijand kan meeluisteren, ben je verloren.” Cor vult aan: “Een radiosignaal kan worden uitgepijld. Wij tonen hoe men dat probeerde te voorkomen.”
Op tafel staat een forse walkie-talkie. “Dit is nog een draagbaar model”, zegt Cor. Voor veel scholieren is de oude techniek moeilijk voor te stellen, merkt Wim. “Een telefoon met een draad en een hoorn waarin je moet spreken; ze kunnen zich er niets bij voorstellen. Maar zodra ze hier rondlopen, wordt geschiedenis concreet.”
Bijzonder schouwspel
Op het kampterrein komt het dagelijks leven uit de oorlogsjaren op verschillende manieren tot leven. Er staat een veldhospitaal, er zijn honderden historische voertuigen en deelnemers uit binnen- en buitenland bemannen hun displays en voertuigen alsof het 1944 is. Een van de blikvangers is het Liberty Convoy op 19 september, een rondrit met zo’n 450 voertuigen door de regio. “Een bijzonder schouwspel”, zeggen vader en zoon.
Voor Wim en Cor is het belangrijk dat het verhaal van de Tweede Wereldoorlog verteld blijft worden. Het motto van Camp Liberty, ‘Beleef de geschiedenis, begrijp de vrijheid’, sluit volgens hen goed aan bij die gedachte. “Veel hebben we er blijkbaar niet van geleerd”, zegt Wim. “Oorlogen zijn er nog steeds. Juist daarom mag deze geschiedenis niet verdwijnen.”
Dat ook een Duitse groep aan het evenement deelneemt, roept soms vragen op. Wim bekijkt dat nuchter: “Voor een conflict heb je altijd twee partijen nodig.” Cor vindt het belangrijk dat ook die kant van het verhaal onderdeel is van de historische context. “Maar wel respectvol. Nazi-uniformen en -symbolen zie je hier niet.”
Willys Jeep
Hun belangstelling voor de oorlogsgeschiedenis begon jaren geleden in Eindhoven. Cor raakte onder de indruk van de historische voertuigen die op 18 september door de stad reden. “Wat zou het mooi zijn als wij ook zo’n voertuig hadden”, dacht hij. Het bleef niet bij die gedachte. Vader en zoon kochten een Willys Jeep, het iconische Amerikaanse voertuig dat tijdens de oorlog op grote schaal werd ingezet. De Jeep werd volledig opgeknapt.
“Het is een simpel concept”, zegt Wim. “Daardoor kun je veel zelf doen.” Inmiddels weten vader en zoon precies wat er komt kijken bij het onderhouden van zo’n oude Jeep. Echt zuinig is het voertuig niet. Cor: “Eén op zes. Maar duurzaam wel, als je bedenkt dat hij al 85 jaar meegaat.” Wim knikt: “Goed onderhoud doet wonderen.”
Kennis en aandacht
Cor bouwde daarnaast een indrukwekkende collectie militair-historische communicatieapparatuur op. Wat begon als nieuwsgierigheid, groeide uit tot een verzameling. Vrijwel alles is Amerikaans materieel, met één Duitse uitzondering. Zelf noemt Cor het “een uit de hand gelopen hobby”, maar de manier waarop hij de apparaten presenteert, laat zien hoeveel kennis en aandacht erin zit.
Wim behandelt de oude apparatuur dan ook met de nodige voorzichtigheid. “Die oude apparaten moet je met liefde behandelen.” Juist die combinatie van techniek, geschiedenis en persoonlijke verhalen spreekt bezoekers volgens vader en zoon aan.
Camp Liberty maakt de gebeurtenissen van 1944 tastbaar. Tussen de historische voertuigen, radio’s en andere apparatuur krijgen bezoekers een beeld van het dagelijks leven tijdens de bevrijdingsperiode. Net over de stadsgrens in Son proberen Wim en Cor Vogels met hun verzameling die geschiedenis ook voor een nieuwe generatie begrijpelijk en herkenbaar te maken. Voor hen is het belangrijk dat de verhalen blijven klinken. “Deze geschiedenis mag niet verdwijnen.”
Camp Liberty is gratis te bezoeken. Het complete programma vind je op: