Deze week is de parel uit het archief van het RHCe aandacht voor Herrijzend Nederland. In september 1944, kort na het nieuws over de bevrijding van het zuiden van Nederland, reisde Henk van den Broek, voorman van Radio Oranje, naar het bevrijde Eindhoven om daar een nieuwe radiozender op te starten.

EINDHOVEN - Philips had in het geheim al tijdens de oorlog gewerkt aan de bouw van een radiozender en verleende alle medewerking aan het plan voor een nationale zender. Op 3 oktober begonnen de uitzendingen van Radio Herrijzend Nederland vanuit Eindhoven op golflengte 420 meter.

Het doel van de omroep was om het bevrijde deel van Nederland te voorzien van betrouwbaar nieuws, vrij van Duitse propaganda, en om moed in te spreken bij de luisteraars in de nog bezette gebieden. Philips speelde een cruciale rol in de totstandkoming van de zender, waar veel van de medewerkers afkomstig waren uit Philips-kringen, zoals Joop Landré, Gabri de Wagt, Arie Kleywegten, Netty Rosenfeld en Karel Nort, die eerder omroeper was bij de AVRO. Begin 1945 had de omroep 120 medewerkers.

Naast actualiteiten en beschouwingen over het nieuws was er ook muziek te horen. Maar de platencollectie van Philips was niet groot genoeg om alle uitzendingen te vullen. Gelukkig kwamen de Eindhovenaren in actie en verzamelden ze maar liefst 2500 grammofoonplaten!

Herrijzend Nederland stond onder de verantwoordelijkheid van Sectie XI van het Militair Gezag. Omdat de vijand nog niet volledig verslagen was, waren bepaalde radioberichten gevaarlijk, omdat ze informatie konden verraden waar de bezetter voordeel aan zou hebben. Daarom werden gecodeerde berichten gebruikt, zoals ‘de halve peer is rijp’, of ‘de melk kookt over’, om boodschappen over te brengen aan verzetsstrijders en bewoners in de bezette gebieden.

Na de bevrijding bleef Herrijzend Nederland uitzenden tot 19 januari 1946. Elders in het land waren andere Herrijzend Nederland-zenders actief. Algemene uitzendingen, zoals de nieuwsdienst, vielen later onder Stichting Radio Nederland in den Overgangstijd. Andere uitzendingen werden weer verzorgd door de oude omroepverenigingen vanuit Hilversum. Dit tot teleurstelling van Van den Broek, enkele ministers en een aantal personeelsleden van diverse omroepen, die voorstander waren van één nationale omroep. In 1947 werd Van den Broek benoemd tot de eerste directeur van Radio Nederland Wereldomroep.