Leni Kat: 'Baren is een natuurlijk proces: vrouwen doen dat al duizenden jaren.' FOTO: Bert Jansen.
Leni Kat: 'Baren is een natuurlijk proces: vrouwen doen dat al duizenden jaren.' FOTO: Bert Jansen. Bert Jansen

‘Persoonlijke zorg, dáár lag mijn hart’

Algemeen

Elke dag groet Leni Kat wel iemand die ze zelf op de wereld heeft gezet. Niet verwonderlijk want ze is in Strijp en Gestel 43 jaar lang verloskundige geweest. Nu stopt ze. “Mentaal en fysiek moet je altijd top presteren en ik voel dat dat lastig wordt. Dus het is mooi geweest na duizenden baby’s en intense trajecten.”

EINDHOVEN - Terugkijkend zegt Leni dat ze haar beroep niet beter had kunnen kiezen. “Als 11-jarige zijn me altijd de feestelijkheden rond de geboorte van mijn jongste zusje bijgebleven. Zoiets wilde ik ook gaan doen. Verloskunde is een prachtig, specialistisch vak waarin ik - in passend taalgebruik - mijn ei kwijt kon.”

“Ik kon mijn ervaring benutten, mijn professionele blik en de levenswijsheid die ik heb opgedaan. Ik heb dat altijd hoog gehouden ondanks het toenemende denken in protocollen en de door wantrouwen ingegeven registratiedwang die knellend zijn voor je persoonlijke, professionele oordelen.”

Als verloskundige heeft Leni dag en nacht “alles gedaan wat uitnodigt tot een gezonde zwangerschap”, zegt ze. “Je bent als verloskundige een coach die de moeder begeleidt vóór, vaak tijdens en na de geboorte. Je bouwt een vertrouwensband op. Het is zo veel méér dan gidsen bij de geboorte zelf. Je bereidt de vrouw en het gezin voor. Je stimuleert de vrouw op zichzelf te vertrouwen, je helpt de ouders het ouderschap te begrijpen en in de vingers te krijgen”

Natuurlijk proces

“In dat proces adviseer je ook over de plek van bevalling. Als het medisch veilig is kan dat gewoon thuis. Baren is een natuurlijk proces: vrouwen doen dat al duizenden jaren. Maar de keuze voor het ziekenhuis is in de loop der tijd sterk gestegen. Het proces medicaliseert, ik vind het jammer dat het ‘natuurlijke’ van het krijgen van kinderen steeds meer verdwijnt. Generaties groeien op met ideeën van maakbaarheid en planbaarheid, onnodige overbezorgdheid en angst voor het onzekere. Dat zie je terug in de verloskunde.”

Vraag Leni niet om 1001 vrolijke anekdotes. Die zijn er wel, maar ze ijvert liever voor haar vak en dat van kraamverzorgsters. “Weet je wanneer ik me als verloskundige maximaal voelde aangesproken op mijn professie? In situaties waarin zwangerschappen misliepen. Dán moet je er zijn om het gezin door het verdriet heen te loodsen. Van die situaties waarin de ouders hun onpeilbare droefenis met me deelden heb ik zelf ook het meeste geleerd. Dat is de diepgang in mijn vak. Kijk, helpen bevallen kan iedereen, technische handelingen kun je leren, maar die persoonlijke zorg, dáár heeft mijn hart altijd gelegen. De zorg buiten de schijnwerpers van het moment suprême.”Het moeilijkste vond Leni altijd om na de intieme trajecten de opgebouwde vertrouwensband los te laten. In haar vrijwilligerswerk kan ze haar verbondenheid blijven koesteren. Ze zet zich in voor behoud van het natuurlijke verloskundige proces in en buiten Nederland. In 2019 kreeg ze er al een Ridderorde voor.

‘Het is zo veel méér dan
gidsen bij de geboorte zelf’

Ellen Popeyus