Wat wordt hét nieuwe carnavalslied van Eindhoven? Het antwoord volgt op zaterdag 10 januari tijdens het Lampegats Liedjesfist. Eén van de mensen die zich al jaren inzet voor het Lampegatse carnavalslied is John van Dartel. De 59-jarige Eindhovenaar bezit een indrukwekkende collectie lokale carnavalsnummers en digitaliseert alles wat dreigt te verdwijnen, om het muzikale erfgoed van Lampegat te bewaren.

Door Marjolein van Hoof

“Carnaval heeft altijd een behoorlijke rol in mijn leven gespeeld”, vertelt John. Als jongetje was hij lid van Drumfanfare De Laak in Tongelre. “Daarmee liepen we mee met de optocht. Ik speelde een instrument dat nooit een succes is geworden: de mellowhoorn”, zegt hij lachend.

Muziek bleef trekken, al gingen zijn interesses een andere kant op. Op jonge leeftijd rolde John de horeca in en werd Stratumseind jarenlang zijn werkterrein. “Ik heb eigenlijk alles gedaan wat mogelijk is: glazenophaler, achter de bar en disc jockey.” Begin jaren negentig was hij zelfs eigenaar van café The Doors. “Carnaval op Stratumseind is natuurlijk een heel ander soort carnaval dan het zalencarnaval van vroeger.”

Na zijn horecaperiode volgde een rustiger fase: huisje, boompje, beestje, en met een jonge dochter stond carnaval even op een lager pitje. “Maar zodra het mogelijk was, ging onze dochter mee. Bijvoorbeeld naar het kindercarnaval bij De Bolhoedjes.”

Tegenwoordig maakt John met zijn beroep “alle vrouwen blij”, zoals hij het zelf omschrijft. “Ik werk in een chocoladefabriek”, verklaart hij grinnikend.

Kurk uit de fles

Naast carnaval loopt er nog een andere rode draad door Johns leven: vinyl. Al sinds zijn kindertijd verzamelt hij platen. “Mijn eerste singletje kreeg ik toen ik een jaar of zes was: Please Release Me van Engelbert Humperdinck.”

Een tijd lang verdween het verzamelen naar de achtergrond: “Totdat mijn vrouw op een dag zei: Waarom haal je de singletjes niet van zolder? Dan kunnen we gezellig plaatjes draaien.” John glimlacht: “Toen was de kurk weer uit de fles.”

Pas veel later ging hij zich specifiek richten op carnavalssingletjes. De echte versnelling kwam zo’n vijf jaar geleden, dankzij Tim de Zeeuw, voorzitter van carnavalsvereniging D’Haone, waar John en zijn vrouw Brigitte lid van zijn. “Tim opperde het idee om iets te doen met het Lampegats carnavalslied. Katja van der Heijden en Ralph Buisman waren daar ook mee bezig met de website lampegatseliedjes.nl. Zo zijn we met elkaar in contact gekomen en is het verder gaan rollen.”

Verborgen pareltjes

Hoe groot de collectie precies is, weet John zelf niet. “Ik heb ze nooit geteld, maar ik schat ruim tweehonderd Lampegatse liedjes.” Alles wat nog niet digitaal is, digitaliseert hij zelf. “Singletjes en lp’s van de Rommelpot, de voorloper van het Lampegats Liedjesfist, heb ik letterlijk op een draaitafel gelegd en vastgelegd.”

Het vinden van die verborgen Lampegatse pareltjes is niet eenvoudig. “Je vindt ze vaak bij kringloopwinkels”, vertelt hij. “Mensen die lid waren van een carnavalsvereniging overlijden, kinderen weten niet wat ze met die platen moeten en brengen ze weg. Ik heb heel wat kringlopen afgestruind.”

Het oudste liedje in zijn bezit dateert uit 1961: Ons Kapelleke en ’t Bewijs met Lichtstad viert weer Carnaval. “Er bestaan waarschijnlijk wel oudere nummers, maar daar zijn helaas geen opnames van.”

Digitale reddingsboei

De motivatie achter de verzameling is duidelijk: behoud. “Lampegats carnaval is groeiende, maar er is ook zóveel verleden”, zegt John. “Mensen die nu carnaval vieren – jeugd, expats, maakt niet uit – weten daar vaak niets van. Als we er niks mee doen, gaat het echt verloren.”

De liedjes slaat John daarom zoveel mogelijk op via YouTube en andere kanalen, zoals op de website lampegatseliedjes.nl. “Daar staan niet alleen de deelnemende nummers van de Rommelpot en het Liedjesfist op, maar ook verenigingsliederen en opnames van Lampegatse blaaskapellen.”

Toch baart de opslag hem zorgen. “We hebben contact gehad met de Stichting Federatie Eindhovens Carnaval om te kijken of zij kunnen helpen met duurzame online opslag. Nu staat alles bij mij thuis, op de computer en fysiek. Als er iets gebeurt, zijn we het kwijt.”

Favoriet

Heeft hij een favoriet? Zonder twijfel: “De originele versie van We maken Lempkes op ’t Fabriek uit de jaren zestig.” Een goed Eindhovens carnavalslied hoeft voor John niet modern of snel te zijn. “Als het maar een meezinger is en een duidelijke verwijzing naar Lampegat heeft.”

Aan Eindhovens talent geen gebrek, vindt hij. “We hebben een aantal hele goede artiesten, zoals Luc Vaesen, Dolle3s & The Tony’s en Tante Loes. Daarnaast zijn er veel enthousiaste deelnemers aan het Liedjesfist, zoals Wij Twee. Zij doen puur voor het plezier mee en willen anderen gewoon een fijne avond bezorgen. Dat is mooi.”

Het Liedjesfist groeit volgens hem elk jaar. “Ik hoop dat het net zo groot wordt als in Den Bosch. Eindhoven is een booming stad, dus dat kan makkelijk.”

Zelf een liedje maken? “Daar heb ik me nog niet aan durven wagen”, zegt hij eerlijk. “Mijn vrouw wil nog eens meedoen, wie weet.” Wel hoopt hij dat artiesten vaker eigen muziek maken. “Op bestaande melodieën een nieuwe tekst schrijven is leuk, maar probeer ook zelf iets te creëren. Dat is alleen niet zo makkelijk; je hebt er ook budget voor nodig.”

Uiteindelijk draait het voor John om meer dan muziek alleen. “Carnaval zorgt voor verbroedering en gelijkheid”, zegt hij. “Juist door al die rare pakjes die we aantrekken, zijn we even allemaal gelijk. De muziek draagt daaraan bij.”

Het Lampegats Liedjesfist begint zaterdag 10 januari om 20.11 uur in de Wintertuin van het Pullman Hotel aan de Vestdijk. De toegang is gratis. Alvast in de sfeer komen? Beluister het rijke oeuvre aan Eindhovense carnavalsliedjes op:

/www.youtube.com/@Lampegat11-11 en lampegatseliedjes.nl

Zoek je mee?

Ondanks zijn enorme collectie mist John van Dartel nog enkele Eindhovense carnavalsplaten. Zo is hij op zoek naar de lp van CV De Badmutsen (1980). Ook ontbreken opnames van een aantal deelnemers aan de Rommelpot:

• 1978 – Louis Vrijdag & Ruud van der Heijden

En daorm zeg ik euw

• 1979 – Jan van Mierlo & Jan Wijnen

Zu ge’t makt zu hedd’t

• 1980 – Herin Berkers & Frans van de Goot

Der is gin haauwe mir an

• 1997 – Henk van Beckum & BBC

Jan van Hooff

• 1998 – Piet Hover & Willeke de Haan + Kapel Mist

Help, waar ben ik nou?

• 2003 – Wally Rijks, Toon Ansems & De Veterhaone

Ge kunt er nie umhinne

• 2007 – Henk van Beckum & Jan Peels + BBC Meidenkoor

Gekkenhuis!

Heb je één van deze opnames of weet je waar ze te vinden zijn? Mail dan naar: j.dartel7@upcmail.nl