Als jongetje verslond hij alle studieboeken die hij kon vinden bij de bibliotheek in de Woenselse Heide. Uit pure nieuwsgierigheid: “Ik wilde weten hoe politieke systemen in elkaar zitten en waarom er bepaalde keuzes zijn gemaakt. Op de een of andere manier was ik al jong maatschappelijk geëngageerd.” En dat is nooit meer veranderd. Als directeur van Bibliotheek Eindhoven, maar ook in andere hoedanigheden, zet Albert Kivits (57) zich onvermoeibaar in voor de stad: op sociaal, economisch en cultureel gebied. “Eindhoven zit gewoon in mijn hart”.

Door Marjolein van Hoof

“Gooi er een kwartje in en er komt een euro uit”, waarschuwt Albert bij aanvang van het interview. En daar is geen woord van gelogen, zo blijkt uit zijn gepassioneerde relaas over de ontwikkelingen in ‘zijn’ stad Eindhoven.

Albert groeide op in de Woenselse Heide, samen met zijn zus en ouders. “Ik kom uit een hele grote Brabantse familie. Mijn moeder is de jongste van 16 kinderen, mijn vader de middelste van 12”, glimlacht hij.

In de genen

Zijn maatschappelijke betrokkenheid zit in de genen. “Onze familie is bijvoorbeeld mede-oprichter van de DELA”, zegt Albert enigszins trots. “Een neef van mijn opa werkte als glasblazer bij Philips. In die tijd hadden de pastoors het alleenrecht over begrafenissen. De kosten van een uitvaart werden steeds hoger. Hij vond dat oneerlijk, leende geld van zijn moeder en is met een groepje de DELA begonnen: Deelt Elkaars Lasten.”

Albert zelf werd al vrij jong lid van een politieke partij. “Ik was daar best actief voor. Toen ik ging studeren, werd dat minder.” En dat studeren deed hij in Rotterdam: Bestuurskunde. “Met allerlei vakken gericht op het openbaar bestuur: sociologie, psychologie en politicologie.”

Een goede basis voor zijn latere functies, zoals die van Hoofd Economie & Cultuur bij de gemeente Eindhoven. “Ik heb supergave dingen mogen doen. Ik heb mede de basis gelegd voor de BIC Campus (Brainport Industries Campus, red.), en we hebben de Internationale school en het Expat Center vlot getrokken.”

Betrokken

Sinds 2013 is Albert directeur van Bibliotheek Eindhoven. Daarnaast bekleedt hij tal van andere functies. Zo is hij ambassadeur voor Cultuur Inclusief, voorzitter Overleg Eindhovense Culturele Basisinstellingen en ondersteunt hij Hugo van Rooij van Stichting (Z)onder Dak bij het realiseren van mooie evenementen voor mensen met een smalle beurs.

“Eindhoven groeit en internationaliseert in een hoog tempo. Ik vind dat de Eindhovenaar die hier al langer woont wel eens vergeten wordt. Daarom ook mijn bijdrage aan het initiatief van Hugo voor díe groep inwoners die het gewoon heel moeilijk heeft. Mensen met minder kansen, die pech hebben gehad en in armoede leven. Hoe kun je die groep erbij houden, zodat ze zich onderdeel voelen van de stad?”

Bibliotopen

Iets wat hij ook probeert via de Bibliotopen die momenteel volop in ontwikkeling zijn. Een initiatief van de bibliotheek, samen met CKE, Lumens, Vrijwillige Hulpdienst Eindhoven, WIJeindhoven én inwoners van de stad. Bij deze Bibliotopen kun je niet alleen boeken lenen, maar ook deelnemen aan tal van activiteiten op het gebied van ontwikkeling en ontmoeting.

De vestigingen in Tongelre en Woensel-Noord zijn al open. “We organiseren ook activiteiten in Gestel en Woensel-Zuid. Stratum en Strijp volgen later.”

Betekenisvol

“Je moet plekken in de stad hebben waar iedereen kan komen voor betekenisvolle ontmoetingen. Niet alleen om een kop koffie te drinken, maar echt te kijken naar gemeenschappelijke interesses. Wat zou je samen als inwoners kunnen doen, ongeacht je achtergrond? Je kunt deelnemen aan activiteiten, maar bijvoorbeeld ook zelf iets bieden. Zo zet je de talenten van mensen uit de buurt in voor anderen.”

De Bibliotopen richten zich ook op het versterken van basisvaardigheden: “Taal, digitaal en financieel. Denk bijvoorbeeld aan het invullen van je belastingpapieren. Dat kan een aanleiding zijn om verder te praten met een sociaal raadslid van Lumens die kan helpen bij het aanvragen van allerlei regelingen. In een informele sfeer worden mensen geholpen en kunnen ze werken aan hun zelfredzaamheid. We hebben hiervoor gratis cursussen in de aanbieding. Je ziet mensen groeien, ze worden zelfverzekerder. Dat gaat op een hele natuurlijk manier en ja, dat vind ik heel gaaf om te zien”, zegt Albert licht geëmotioneerd. “Zo’n basisvoorziening kost geld, maar het levert uiteindelijk maatschappelijk veel meer op.”

Eindhoven: te gek!

Datzelfde geldt volgens Albert ook voor het investeren in cultuur in de stad. Als voorzitter van Overleg Eindhovense Culturele Basisinstellingen stuurde hij onlangs een pamflet rond, getiteld ‘Eindhoven: te gek! Cultuur en design 2025’.

“Cultuur verbindt, het kan troost bieden, plezier en het bevordert het thuis voelen in een stad. Dat geldt ook voor de internationals. Cultuur biedt de mogelijkheid om kennis met elkaar te maken vanuit gemeenschappelijke interesses. We leven in bubbels en de media zijn heel erg gericht op extremen, terwijl veel mensen helemaal niet zo extreem zijn. De enige manier om die mythe te ontzenuwen, is door elkaar te ontmoeten. We moeten veel meer op zoek gaan naar wat ons bindt en waar onze overeenkomsten liggen. Cultuur is daarbij heel belangrijk.”

Oog voor cultuur

En daarvoor is geld nodig. “In vergelijking met andere grote steden ligt het culturele budget per inwoner in Eindhoven gemiddeld 20% lager. De loon- en energiekosten stijgen, maar we worden niet volledig gecompenseerd. We zijn een succesvolle regio en we groeien. We krijgen meer bezoekers, maar steeds minder geld. Die werkwijze heeft geleid tot enorme verschraling. Zo hebben wij als Bibliotheek Eindhoven een structureel financieel knelpunt van €200.000 op te lossen door onvoldoende indexering.”

Heb naast alle investeringen in bouw, infrastructuur, onderhoud en onderwijs, ook oog voor cultuur, is de boodschap van Albert aan de gemeente. “Hoe we het pamflet verder uitdragen, gaan we nog bekijken. Ik probeer er vooral voor te zorgen dat alle politieke partijen achter cultuur staan en daarin willen investeren, ook met het oog op de volgende verkiezingen.”

Vasthoudend

En dat gaat hij vast op zijn kenmerkende vasthoudende manier doen. “Sommige dingen in Eindhoven zijn heel taai en dan moet je regelmatig in de vechtmodus. Ik ben best wel kritisch, sommigen vinden dat lastig en daardoor krijg je een bepaalde stempel. Maar alles wat ik doe, komt vanuit mijn hart voor de stad. Ik zie teveel mensen die heel klein en op korte termijn kijken, daar kan ik me mateloos aan ergeren. Ik houd niet van losse flodders. Probeer dingen structureel te verbeteren, zodat we écht bouwen aan een nog mooiere en fijnere stad.”